Biển số định danh là gì? Cơ chế hoạt động theo quy định hiện hành

Biển số định danh là biển số xe được cấp và quản lý gắn liền với số định danh cá nhân của chủ xe (đối với cá nhân) hoặc mã định danh của tổ chức (đối với cơ quan, doanh nghiệp), thay vì gắn cố định vĩnh viễn theo chiếc xe như trước đây. Cơ chế này được quy định tại Thông tư 24/2023/TT-BCA của Bộ Công an về cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới, có hiệu lực từ ngày 15/8/2023.

1. Điểm khác biệt cốt lõi so với biển số truyền thống

Trước đây, biển số xe gắn với chiếc xe: khi bán xe, biển số đi theo xe sang tên cho chủ mới. Với cơ chế biển số định danh, biển số về nguyên tắc gắn với chủ xe (số định danh cá nhân):

• Khi bán, cho, tặng xe, chủ xe cũ được giữ lại biển số đó để đăng ký cho xe khác đứng tên mình trong thời hạn quy định (thường là 12 tháng kể từ khi thu hồi), thay vì biển số đi theo xe sang tên cho người mua.
• Người mua xe cũ sẽ được cấp biển số mới theo số định danh cá nhân của chính họ khi làm thủ tục đăng ký sang tên.

2. Vì sao gọi là "biển số định danh"?

Vì cơ sở dữ liệu đăng ký xe được liên kết trực tiếp với số định danh cá nhân/mã số thuế của chủ phương tiện trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu đăng ký, quản lý phương tiện. Điều này giúp:

• Một cá nhân/tổ chức có thể tra cứu nhanh toàn bộ phương tiện đứng tên mình.
• Hạn chế tình trạng biển số "ảo", biển giả, mua bán biển số trái phép.
• Thuận lợi hơn khi xử phạt vi phạm giao thông, tra cứu phạt nguội gắn với đúng chủ phương tiện.

3. Biển số định danh áp dụng cho loại xe nào?

Áp dụng cho xe ô tô, xe mô tô, xe gắn máy (bao gồm xe máy điện) đăng ký mới kể từ ngày Thông tư 24/2023/TT-BCA có hiệu lực. Với xe đã đăng ký biển số trước thời điểm này, biển số hiện tại vẫn có giá trị sử dụng bình thường, chưa bắt buộc đổi sang cơ chế biển số định danh nếu không có nhu cầu sang tên, di chuyển vùng.

4. Trường hợp thu hồi biển số định danh

Biển số định danh bị thu hồi và lưu trên hệ thống (chủ xe được giữ quyền sử dụng lại) khi:

• Chủ xe bán, cho, tặng, thừa kế xe cho người khác.
• Xe bị hỏng không sử dụng được hoặc chủ xe không có nhu cầu tiếp tục sử dụng.

Chủ xe có quyền giữ lại biển số này để đăng ký cho xe khác thuộc sở hữu của mình trong thời hạn theo quy định; nếu quá thời hạn không sử dụng, biển số sẽ được thu hồi vào kho biển số để cấp ngẫu nhiên cho phương tiện khác.